Ochrona wizerunku w internecie, prawa i praktyka

01

Co mówi prawo o wizerunku

W Polsce wizerunek chronią przepisy o prawie autorskim i o dobrach osobistych. Rozpowszechnianie wizerunku wymaga co do zasady zgody osoby, która jest na nim widoczna. Jeśli ktoś kopiuje Twoje nagrania i publikuje je gdzie indziej, narusza tę zasadę, a często także regulamin platformy, z której je pobrał.

Podstawą jest art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby, która jest na nim przedstawiona. Do tego dochodzą art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego, które zaliczają wizerunek do dóbr osobistych. Na tej podstawie możesz żądać zaniechania naruszenia i usunięcia jego skutków, a przy zawinionym naruszeniu także zadośćuczynienia albo zapłaty na wskazany cel społeczny.

• Zgoda na publikację dotyczy konkretnego miejsca i celu
• Nagrania, które tworzysz, są Twoim utworem
• Naruszenie zgłoś administratorowi serwisu, w którym je znalazłaś

02

Ochrona zaczyna się przed publikacją

Najskuteczniej chronisz wizerunek, zanim nagranie trafi do sieci. To, czego nie ma w kadrze, nie może wyciec.

• Nie pokazuj twarzy, jeśli nie chcesz być rozpoznawalna
• Zakryj tatuaże i znamiona albo nagrywaj tak, by nie było ich widać
• Usuń z kadru wszystko, co wskazuje na miejsce i ludzi wokół Ciebie
• Wyłącz zapis lokalizacji w aparacie

Szczegółową listę rzeczy do usunięcia z kadru znajdziesz w poradniku o anonimowości, w części czego nie pokazywać w kadrze.

03

Znak wodny i znaki rozpoznawcze

Delikatny znak z nazwą profilu na nagraniu utrudnia jego przywłaszczenie i ułatwia udowodnienie, skąd pochodzi. Przy prowadzeniu profilu dbamy o to, żeby publikowane materiały miały spójne oznaczenie.

Znak wodny nie zatrzyma kogoś, kto nagrywa ekran, ale ma dwie realne zalety. Po pierwsze, kopia z Twoim pseudonimem w rogu jest łatwa do znalezienia, kiedy wpisujesz nazwę profilu w wyszukiwarkę. Po drugie, przy zgłoszeniu naruszenia od razu widać, że materiał pochodzi z Twojego konta, więc administrator serwisu nie musi ustalać, kto jest autorem. Najlepiej sprawdza się znak półprzezroczysty, umieszczony bliżej środka kadru niż w samym rogu, bo róg najłatwiej przyciąć.

04

Co zrobić, gdy nagranie trafi tam, gdzie nie powinno

Działaj szybko i spokojnie. Każda godzina zwłoki oznacza kolejne kopie.

• Zrób zrzut ekranu z adresem strony, datą i nazwą konta, które opublikowało nagranie
• Zgłoś naruszenie administratorowi serwisu przez formularz zgłoszeń naruszeń
• Zgłoś adres do wyszukiwarek z prośbą o usunięcie wyników z Twoim wizerunkiem
• Jeśli ktoś Ci grozi albo żąda pieniędzy, nie płać i zachowaj wiadomości
• Nie wdawaj się w rozmowy z osobą, która opublikowała nagranie

Przy współpracy nie zostajesz z tym sama. Zgłoszenia naruszeń i kontakt z serwisami prowadzimy razem z Tobą.

05

Szantaż to przestępstwo

Grożenie ujawnieniem nagrań w zamian za pieniądze albo inne korzyści jest przestępstwem. Wstyd nie jest po Twojej stronie.

06

Co grozi za rozpowszechnianie intymnych nagrań bez zgody

Rozpowszechnianie wizerunku nagiej osoby albo osoby w trakcie czynności seksualnej bez jej zgody jest w Polsce przestępstwem z art. 191a Kodeksu karnego, zagrożonym karą pozbawienia wolności. Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonej, więc to Ty decydujesz, czy sprawa idzie dalej. Przepis dotyczy rozpowszechniania bez zgody także wtedy, gdy samo nagranie powstało dobrowolnie.

Zawiadomienie składasz na policji albo w prokuraturze. Przydaje się wszystko, co zebrałaś wcześniej.

• Adresy stron, na których jest nagranie, razem z datą i godziną znalezienia
• Zrzuty ekranu z widocznym adresem i nazwą konta, które je opublikowało
• Wiadomości od sprawcy w oryginale, bez usuwania rozmowy
• Potwierdzenia zgłoszeń wysłanych do serwisów i wyszukiwarek

07

Jak usunąć nagranie z wyników Google i z innych serwisów

Google ma osobny formularz do usuwania z wyników wyszukiwania intymnych zdjęć i nagrań opublikowanych bez zgody. Zgłoszenie składa osoba, która jest na materiale, albo ktoś upoważniony w jej imieniu. Usunięcie z wyników nie kasuje pliku ze strony źródłowej, dlatego równolegle piszesz do administratora tej strony.

Jeśli kopia pochodzi z Twojego profilu, masz jeszcze jedną drogę. Jako autorka nagrania możesz wysłać zgłoszenie naruszenia praw autorskich, tzw. zgłoszenie DMCA. Serwisy z treściami dla dorosłych mają na to gotowe formularze, a zgłoszenie autorskie nie wymaga tłumaczenia, kim jesteś prywatnie.

Działa też międzynarodowe narzędzie StopNCII.org. Na Twoim urządzeniu powstaje cyfrowy odcisk zdjęcia albo filmu, sam plik nigdzie nie jest wysyłany, a serwisy, które z narzędziem współpracują, blokują wgranie pasujących materiałów. To dobry krok zapobiegawczy, kiedy obawiasz się, że ktoś ma Twoje nagranie i może je opublikować.

08

Ochrona wizerunku przy współpracy z nami

Najmniej pracy z ochroną wizerunku jest wtedy, gdy o prywatności myśli się od pierwszego dnia. Profil zakładamy pod pseudonimem, z blokadą Polski i krajów, które wskażesz. Materiały publikujemy ze spójnym oznaczeniem profilu, a gdy kopia pojawi się poza platformą, zgłoszenia do serwisów i wyszukiwarek przygotowujemy razem z Tobą.

Możesz pracować na kamerkach bez pokazywania twarzy, a jeśli mieszkasz tam, gdzie wszyscy się znają, zajrzyj do strony o pracy na kamerkach w małym mieście. Ty nagrywasz telefonem według planu, profil, promocję i pilnowanie kopii bierzemy na siebie.

09

Pytania o ochronę wizerunku na kamerkach

Czy ktoś może legalnie nagrać mój pokaz i wrzucić go gdzie indziej?

Nie. Regulaminy platform zabraniają nagrywania i kopiowania pokazów, a rozpowszechnianie Twojego wizerunku poza miejscem, na które się zgodziłaś, narusza prawo do wizerunku. Przy materiałach intymnych wchodzi też w grę art. 191a Kodeksu karnego.

Czy usunięcie z Google usuwa nagranie z internetu?

Nie. Google usuwa wynik z wyszukiwarki, a plik zostaje na stronie, która go opublikowała. Dlatego zgłoszenie do wyszukiwarki zawsze łączysz ze zgłoszeniem do administratora tej strony.

Czy przy anonimowym profilu w ogóle mogę dochodzić praw?

Tak. Pseudonim nie odbiera Ci praw autorskich ani prawa do wizerunku. W zgłoszeniu do serwisu wystarczy wykazać, że prowadzisz konto, z którego pochodzi materiał. Dane osobowe podajesz dopiero policji albo sądowi, jeśli sprawa tam trafi.